Italiaanse pijpbloemvlinder - Zerynthia cassandra
Beschrijving
De Italiaanse pijpbloemvlinder is een elegante, middelgrote vlinder uit de familie van de grote pages (Papilionidae).
De vleugels zijn breed met een ingewikkeld patroon van zwarte lijnen en vlekken op een lichtgele tot roomkleurige achtergrond.
Langs de rand van de achtervleugels staan opvallende rood-oranje markeringen die samen met de contrasterende tekening een opvallend geheel vormen.
De onderzijde toont een overeenkomstige, bonte tekening waardoor de vlinder in rust nauwelijks opvalt tussen bloeiende planten en struikgewas.
De rupsen zijn eerst klein en wat donkerder, maar worden snel robuuster en tonen later een reeks felle kleuren en patronen die dienen als waarschuwing voor potentiële vijanden.
Vliegtijd en levenswijze
Deze soort heeft meestal maar één generatie per jaar.
De vleugeltijd valt in het voorjaar, met actieve imago’s die vooral rond april en mei te zien zijn wanneer de temperaturen stijgen en planten beginnen te bloeien.
Tijdens deze periode vliegen de vlinders over open, zonnige terreinen en bezoeken bloemrijke plekken om nectar te drinken.
Vrouwtjes zoeken geschikte plekken met hun waardplanten om daar hun eitjes te leggen, meestal aan de onderzijde van de bladeren.
De rupsen komen kort daarna uit en voeden zich intensief totdat zij zich hebben volgroeid.
Na de rupsfase verpoppen ze en overwinteren als pop tot het volgende voorjaar.
Voorkomen
De Italiaanse pijpbloemvlinder komt alleen voor op het Italiaanse schiereiland en omliggende eilanden.
Binnen dit relatief beperkte gebied is de vlinder vaak lokaal en niet overal even talrijk.
De soort heeft een voorkeur voor open, warme en zonnige landschappen zoals droge graslanden, hellingen en lichte bosranden waar de waardplanten van de rupsen groeien.
Omdat deze vlinder sterk gebonden is aan specifieke omstandigheden en beperkte vliegomvang heeft, zijn populaties soms klein en geïsoleerd.
Voedselplanten rups
De rupsen van de Italiaanse pijpbloemvlinder eten uitsluitend van planten uit het geslacht Aristolochia, die bekend staan om hun giftige stoffen.
In Italië worden vooral Aristolochia rotunda en Aristolochia pallida gebruikt als waardplanten.
De rupsen kunnen deze toxische planten veilig verteren en slaan de giftige stoffen op in hun lichaam, wat hen minder aantrekkelijk maakt voor vijanden.