Zwarte apollovlinder - Parnassius mnemosyne
Beschrijving
De zwarte apollovlinder is een elegante dagvlinder uit de familie van de pages (Papilionidae).
De bovenkant van de vleugels heeft een wit tot crème-groene basiskleur met duidelijke zwarte vlekken en aders, vooral op de voorvleugels, en vaak zijn de vleugeltoppen doorschijnend.
Op de achtervleugel kunnen zwarte tekening en soms subtiele grijze tinten voorkomen, wat hem een wat donkerder of “bewolkter” uiterlijk geeft vergeleken met sommige andere apollovlinders.
Door de contrasterende patronen is deze vlinder visueel goed herkenbaar wanneer hij vliegt of rust in de vegetatie.
Vliegtijd en levenswijze
Deze soort heeft één generatie per jaar. De vliegtijd loopt gewoonlijk van ongeveer eind april of mei tot in de late zomer, afhankelijk van de hoogte en de lokale klimaatomstandigheden.
Volwassen vlinders zijn overdag actief en foerageren op nectar van verschillende bloemen.
Mannetjes maken soms korte patroonsvluchten wanneer ze een partner proberen te vinden.
Vrouwtjes leggen hun eitjes in de buurt van waardplanten, maar vaak niet direct op de plant zelf omdat deze nog niet voldoende ontwikkeld is op het moment van afzet.
De rupsen die uit de eitjes komen voeden zich na het uitkomen met hun waardplanten en overwinteren eerst in het ei of jong larvestadium totdat ze in het voorjaar verder groeien, zich verpoppen en als volwassen vlinder tevoorschijn komen.
Voorkomen
De zwarte apollovlinder heeft een vrij breed maar verspreid voorkomen in Europa en verder naar Centraal-Azië.
Hij leeft van de Pyreneeën en het Centraal Massief in Frankrijk, via de Alpen en de Karpaten tot in delen van Turkije en verder oostelijk.
Binnen dit areaal is de soort lokaal aanwezig en vaak gebonden aan halfopen landschappen zoals bosranden, licht begroeide hellingen, open weiden en graslanden, rivierkloven en andere ecotone zones waar de waardplanten groeien.
Door het specifieke habitatgebruik komt hij niet overal even talrijk voor en is hij in sommige landen beschermd omdat zijn aantallen in de loop van de tijd zijn afgenomen.
Voedselplanten rups
De rupsen van de zwarte apollovlinder zijn gespecialiseerd in het eten van planten uit het geslacht Corydalis, behorend tot de familie van de fumariaceae.
Veel gebruikte waardplanten zijn onder andere soorten als Corydalis solida, Corydalis cava en Corydalis intermedia, waarvan de bladeren en scheuten worden gegeten zodra de rupsen na het uitkomen actief worden.
Deze planten groeien vaak in open bosranden, licht grasland en ecotone zones, en hun aanwezigheid is cruciaal voor het voortbestaan van deze vlinder in een gebied.
Zwarte apollovlinder - Parnassius mnemosyne